Nowoczesne kominki do salonu, które grzeją i zachwycają

Szukasz kominka, który będzie prawdziwą ozdobą salonu, a jednocześnie skutecznie dogrzeje cały dom? Wybór współczesnych modeli potrafi przyprawić o zawrót głowy: panoramiczne przeszklenia, wkłady akumulacyjne, systemy z płaszczem wodnym, a do tego certyfikaty, o których istnieniu większość osób nie ma pojęcia. Nowoczesne kominki do salonu to już nie klasyczna „koza" z żeliwa, lecz zaawansowane urządzenia grzewcze o sprawności sięgającej 85-92%, działające na drewno, pellet lub gaz, a niektóre współpracują nawet z rekuperacją. Różnica w kosztach eksploatacji między nimi a pompą ciepła albo kotłem gazowym potrafi wynieść kilka tysięcy złotych rocznie, dlatego przed zakupem warto poznać konkretne liczby, normy i ograniczenia, zanim doradca w salonie zaproponuje model, który niekoniecznie pasuje do Twojego domu.

• Nowoczesne wkłady kominkowe serce minimalistycznego salonu
• Kominek powietrzny, gazowy czy z płaszczem wodnym który typ pasuje do Twojego salonu?
• Jak dobrać moc kominka do metrażu salonu i uniknąć przegrzewania
• Przeszklenia w nowoczesnych kominkach: narożne, tunelowe i panoramiczne
• Certyfikaty i sprawność: Ekoprojekt, BImSchV 2, Flamme Verte 7
• Montaż kominka: wymogi prawne i praktyczne
• Najczęstsze błędy kupujących
• Scenariusze wyboru dopasowane do domu
• Porównanie z innymi źródłami ciepła
• Konserwacja i eksploatacja kominka
• Najczęstsze pytania o nowoczesne kominki

Nowoczesne wkłady kominkowe serce minimalistycznego salonu

Wkład kominkowy to stalowa lub żeliwna konstrukcja z zamkniętą komorą spalania, w której odbywa się kontrolowany proces pirolizy drewna. Powietrze pierwotne dostaje się przez ruszt, wtórne opływa szybę i dopala niespalony węglowodor, a trzeci strumień miesza się ze spalinami tuż nad paleniskiem. Ten trójstopniowy obieg podnosi temperaturę spalania powyżej 700°C, dzięki czemu do atmosfery trafia minimalna ilość sadzy i tlenku węgla.

Sprawność takich urządzeń waha się od 70% w prostych wkładach żeliwnych do ponad 85% w modelach akumulacyjnych i gazowych. Norma PN-EN 13229 definiuje wymagania bezpieczeństwa i wydajności dla wkładów opalanych drewnem, a certyfikat Ekoprojekt 2022 potwierdza emisję cząstek stałych poniżej 40 mg/m³ przy 13% O₂. Jeśli widzisz te oznaczenia na tabliczce znamionowej, masz pewność, że produkt spełnia unijne limity, a nie tylko marketingowe hasła producenta.

Współczesne wkłady kominkowe różnią się od klasycznych kominków otwartych przede wszystkim szczelnością komory. Zamknięta szyba ceramiczna (szkło vitroceramiczne wytrzymujące 800°C) odcina dostęp tlenu z pomieszczenia, więc spalanie przebiega wolniej, a ciepło oddawane jest głównie przez promieniowanie i konwekcję. Właśnie dlatego sprawność rośnie dwukrotnie, a ryzyko pożaru sadzą w kominie spada niemal do zera.

W salonach o powierzchni 25-40 m² najlepiej sprawdzają się wkłady panoramiczne o mocy 8-12 kW. Większe pomieszczenia z antresolą albo otwartą kuchnią wymagają modeli 12-16 kW z płaszczem wodnym albo systemem dystrybucji gorącego powietrza (DGP). Poniższa tabela pokazuje typowe parametry spotykane w ofercie polskich dystrybutorów w 2025 roku.

Wkłady akumulacyjne, choć droższe w zakupie, oddają ciepło jeszcze 8-12 godzin po ostatnim dokładaniu. To zasługa obudowy z szamotu lub magnezytu, który akumuluje energię cieplną przy temperaturze 600°C i powoli uwalnia ją przez promieniowanie. W domach pasywnych i niskoenergetycznych, gdzie każdy wat ma znaczenie, taka bezwładność termiczna eliminuje potrzebę ciągłego podkładania i wyrównuje wahania temperatury.

Kominek powietrzny, gazowy czy z płaszczem wodnym który typ pasuje do Twojego salonu?

Wybór typu kominka zależy od trzech zmiennych: dostępności komina, zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową i stylu życia domowników. Kominek powietrzny oddaje ciepło wyłącznie do pomieszczenia, w którym stoi, dlatego sprawdza się w domach z ogrzewaniem podłogowym albo pompą ciepła. Kominek gazowy panoramiczny nie wymaga komina tradycyjnego, wystarczy przewód koncentryczny Ø 100/150 mm wychodzący przez ścianę zewnętrzną, co jest ogromną zaletą w mieszkaniach w bloku i domach bez istniejącego przewodu dymowego.

Modele z płaszczem wodnym łączą funkcję ozdobną z rolą dodatkowego źródła ciepła dla całej instalacji centralnego ogrzewania. Woda w płaszczu osiąga temperaturę 60-85°C i trafia do zbiornika buforowego o pojemności 500-1000 l. Stamtąd jest rozdzielana do grzejników, ogrzewania podłogowego albo bojlera ciepłej wody. Przy mocy nominalnej 15-20 kW kominek z płaszczem wodnym pokrywa 40-60% zapotrzebowania domu 120 m² na ciepło w sezonie przejściowym.

Kominki gazowe panoramiczne osiągają sprawność 85-92%, a sterowanie pilotem albo aplikacją Wi-Fi pozwala ustawić temperaturę, timer i program tygodniowy. Brak popiołu, brak czyszczenia komina kilka razy w roku i brak konieczności składowania drewna to argumenty, które przemawiają do osób ceniących wygodę ponad tradycję. Cena jednostkowa jest jednak wyższa: 18 000-35 000 zł za kompletny zestaw z obudową i przewodem koncentrycznym.

Kominki akumulacyjne stanowią osobną kategorię i warto o nich pamiętać w domach energooszczędnych. Ich konstrukcja opiera się na ceramicznych elementach magazynujących ciepło (szamot, magnezyt, beton termiczny). Po 2-3 godzinach palenia wkład oddaje ciepło jeszcze przez pół dnia, co pozwala palić raz dziennie i utrzymywać stabilną temperaturę 20-22°C bez przegrzewania.

Jeśli mieszkasz w bloku albo masz mieszkanie z wentylacją mechaniczną wywiewną, kominek powietrzny odciąga powietrze z pomieszczenia i zaburza bilans wentylacji. W takim wnętrzu jedynym sensownym rozwiązaniem pozostaje kominek gazowy z zamkniętą komorą i przewodem koncentrycznym, który pobiera powietrze do spalania z zewnątrz i nie zakłóca pracy rekuperatora.

Jak dobrać moc kominka do metrażu salonu i uniknąć przegrzewania

Reguła 1 kW na 10 m² przy wysokości pomieszczenia 2,5 m działa tylko w domach ze słabym ociepleniem (przed rokiem 2010). W budynkach zgodnych z WT 2021 zapotrzebowanie na ciepło wynosi 70-90 W/m², więc salon 40 m² potrzebuje zaledwie 2,8-3,6 kW mocy grzewczej. Kupowanie wkładu 12 kW do takiej kubatury to najczęstszy i najdroższy błąd: kominek pracuje na minimum, szyba pokrywa się czarną sadzą, a drewno spala się nieefektywnie, bo regulator dopływu powietrza prawie się zamyka.

Optymalny kominek powinien pracować na 60-80% swojej mocy nominalnej przez większość sezonu grzewczego. Właśnie dlatego dla salonu 30-50 m² w nowym domu najlepiej sprawdza się wkład 6-9 kW, a do większych otwartych przestrzeni 50-80 m² potrzebny jest model 10-14 kW z możliwością dławienia dopływu powietrza wtórnego.

W domu 120 m² kominek może pełnić rolę głównego źródła ciepła tylko w sezonie przejściowym (wrzesień-maj bez mrozów). Przy temperaturach poniżej -5°C zapotrzebowanie rośnie do 7-9 kW, a sam kominek nie nadąża z ogrzewaniem wszystkich pomieszczeń. Rozwiązaniem jest płaszcz wodny z buforem 800-1000 l albo hybrydowa instalacja kominek + pompa ciepła powietrze-woda, gdzie kominek dogrzewa bufor, a pompa przejmuje sterowanie w najzimniejsze dni.

Przegrzewanie salonu objawia się suchym powietrzem, migrenami domowników i koniecznością otwierania okien. W skrajnych przypadkach temperatura przy wkładzie sięga 45-55°C, co powoduje pękanie drewnianej obudowy i uszkodzenie elementów elektroniki w telewizorze zawieszonym powyżej kominka. Minimalna odległość szyby od materiałów palnych wynosi 80 cm w bok i 120 cm nad wkładem, ale producent podaje te wartości w dokumentacji technicznej konkretnego modelu.

Przeszklenia w nowoczesnych kominkach: narożne, tunelowe i panoramiczne

Kształt przeszklenia decyduje o tym, jak kominek wpisuje się w architekturę salonu i ile światła z ognia dociera do wnętrza. Szyba prosta (frontowa) to klasyczny wybór, spotykany w 60% realizacji. Sprawdza się przy kominkach umieszczonych centralnie na ścianie, na przykład w salonie z telewizorem powyżej lub obok.

Przeszklenie narożne L/P odsłania ogień z dwóch stron pod kątem 90°. Wkład stoi w narożniku salonu, a szyby łączą się bez widocznego słupka dzięki technologii spawania laserowego. Efekt wizualny jest spektakularny, ale komora spalania jest mniejsza o 15-20% przy tej samej mocy, bo dwie ścianki ceramiczne zabierają przestrzeń palenisku.

Trójstronne przeszklenie panoramiczne (U-shape) to wizytówka minimalistycznych wnętrz. Widzisz ogień z trzech perspektyw jednocześnie, a wkład staje się centralnym elementem salonu. Modele takie mają moc 10-16 kW i cenę od 12 000 do 28 000 zł. Trzeba jednak pamiętać, że trzy szyby oznaczają trzy razy więcej ciepła traconego przez promieniowanie, więc wkład szybciej się wychładza i wymaga częstszego dokładania.

Kominek tunelowy posiada dwa przeszklenia na przeciwległych ściankach, dzięki czemu ogień widać z dwóch pomieszczeń naraz. To idealne rozwiązanie przy ściance działowej między salonem a jadalnią lub sypialnią z garderobą. Sprawność takiego wkładu wynosi 80%, nieco mniej niż modeli z jednym przeszkleniem, ale walory aranżacyjne rekompensują tę różnicę.

Wybierając przeszklenie, zwróć uwagę na system samooczyszczania szyby. Działa on dzięki kurtynie powietrznej: strumień gorącego powietrza wpływa przez szczelinę w górnej ramce i opłyka szybę od wewnątrz, spalając osadzające się cząsteczki sadzy. W praktyce szyba pozostaje czysta przez 70-80% czasu palenia, ale przy drewnie o wilgotności powyżej 20% nawet kurtyna nie daje rady.

Certyfikaty i sprawność: Ekoprojekt, BImSchV 2, Flamme Verte 7

Certyfikat Ekoprojekt (Ecodesign 2022) to obowiązująca w całej Unii Europejskiej norma emisyjna dla urządzeń na biomasę. Limit emisji cząstek stałych wynosi 40 mg/m³, tlenku węgla 1500 mg/m³, a efektywność energetyczna sezonowa musi przekraczać 65%. Każdy nowoczesny kominek sprzedawany w Polsce po 1 stycznia 2022 powinien posiadać deklarację zgodności z Ekoprojektem, a jego zakup w wielu gminach uprawnia do dofinansowania z programu „Czyste Powietrze".

BImSchV 2 (niemiecka norma Bundes-Immissionsschutzverordnung) jest surowsza od Ekoprojektu: emisja CO poniżej 1250 mg/m³, a pyłu 20 mg/m³. Kominki spełniające BImSchV 2 są droższe, ale pozwalają na instalację w domach z rekuperacją bez ryzyka przedostawania się spalin do kanałów wentylacyjnych. Flamme Verte 7 (francuska etykieta) to z kolei najwyższy poziom efektywności energetycznej z limitem sprawności sezonowej 75% i emisją pyłu 25 mg/m³.

Rekuperacja współpracuje z kominkiem pod warunkiem, że wkład posiada niezależny obieg powietrza do spalania. Powietrze pobierane jest z zewnątrz przez kanał Ø 100-150 mm i trafia bezpośrednio do komory spalania, omijając system wentylacji. Dzięki temu rekuperator nie zasysa dymu ani spalin, a w domu utrzymuje się stała, kontrolowana wymiana powietrza. Brak takiego doprowadzenia oznacza konieczność otwierania okna przy każdym rozpaleniu, co w domu pasywnym jest niedopuszczalne.

Montaż kominka: wymogi prawne i praktyczne

Polskie przepisy nie zabraniają montażu kominka w domu jednorodzinnym bez pozwolenia na budowę, ale wymagają zgłoszenia do gminnego wydziału architektury w przypadku instalacji komina spalinowego lub przewodu koncentrycznego. Odległość szyby od materiałów palnych (drewno, parkiet, meble tapicerowane) wynosi minimum 80 cm w bok i 120 cm nad wkładem, chyba że producent w dokumentacji technicznej wskazuje wartości mniejsze, oparte na badaniach ogniowych.

Komin musi spełniać normę PN-EN 1443 dla kanałów spalinowych odprowadzających produkty spalania drewna. Przekrój minimalny to Ø 150 mm dla wkładów do 10 kW, Ø 180 mm dla 10-15 kW i Ø 200 mm dla 16-22 kW. Wysokość komina liczona od wlotu spalin do wierzchu głowicy wynosi minimum 4 m w przypadku dachu płaskiego i 5-6 m przy dachu stromym. Zbyt niski komin to główna przyczyna cofania się dymu do salonu i żółtych szyb.

Wentylacja nawiewna w pomieszczeniu z kominkiem powietrznym to nie opcja, lecz wymóg. Kratka 200 cm² w dolnej części ściany zewnętrznej zapewnia dopływ świeżego powietrza, które zastępuje zużyte w procesie spalania. W domach z rekuperacją taki nawiew prowadzony jest bezpośrednio do wkładu i nie miesza się z powietrzem wentylacyjnym budynku.

Kiedy potrzebny jest projektant albo kominiarz? Instalacja kominka z płaszczem wodnym o mocy powyżej 15 kW wymaga projektu instalacji centralnego ogrzewania sporządzonego przez osobę z uprawnieniami budowlanymi. Odbiór kominiarski przeprowadza mistrz kominiarski z uprawnieniami, który wystawia protokół odbioru i wpisuje go do książki budynku. Bez tego dokumentu ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania.

Najczęstsze błędy kupujących

Zbyt duża moc to klasyka. Wkład 14 kW w salonie 30 m² powoduje przegrzewanie już po 30 minutach palenia, a domownicy otwierają okna, wyrzucając ciepło na zewnątrz. Rozwiązaniem jest zakup wkładu o mocy nominalnej 70-80% faktycznego zapotrzebowania, a regulacja odbywa się przez dławienie dopływu powietrza wtórnego.

Zły przekrój komina to drugi najczęstszy problem. Komin Ø 120 mm podłączony do wkładu 12 kW z przewodem Ø 200 mm wytwarza opór, który spowalnia odprowadzanie spalin i powoduje ich cofanie. Efekt: ciemna szyba, sadza w palenisku, dym w salonie. Rozwiązaniem jest redukcja kształtka w pierwszym odcinku komina albo wymiana wkładu na model z mniejszą średnicą czopucha.

Brak rekuperacji w domu z kominkiem powietrznym to trzeci błąd. Spalanie 2-3 kg drewna na godzinę zużywa 15-25 m³ powietrza, które musi skądś napłynąć. W domu szczelnym z rekuperacją bez doprowadzenia powietrza do wkładu powstaje podciśnienie, a w kanałach wentylacyjnych pojawia się odwrócony ciąg. Skutki: zapachy z kuchni w sypialniach, brak nawiewu, bóle głowy domowników.

Czwarta pułapka to niedoszacowanie kosztów montażu. Sama obudowa kominkowa z kamienia, kafli albo betonu architektonicznego kosztuje 8 000-20 000 zł. Dolicz kanały DGP (4 000-8 000 zł), montaż wkładu z obudową przez autoryzowaną ekipę (3 500-6 000 zł), projekt kominiarski (1 500-3 000 zł) i odbiór kominiarski (500-800 zł). Łączna inwestycja sięga 25 000-55 000 zł, nie 12 000 zł jak sugeruje cena wkładu w sklepie.

Scenariusze wyboru dopasowane do domu

Mieszkanie w bloku z wentylacją mechaniczną wywiewną? Wybierz kominek gazowy panoramiczny z przewodem koncentrycznym Ø 100/150 mm wyprowadzonym przez ścianę zewnętrzną. Nie potrzebujesz tradycyjnego komina, a urządzenie nie zaburza bilansu wentylacji. Sterowanie pilotem lub aplikacją mobilną, brak popiołu, czysta szyba przez cały sezon.

Dom pasywny o zapotrzebowaniu 15 kWh/(m²·rok)? Kominek akumulacyjny z wkładem 5-7 kW i obudową z szamotu o masie 300-400 kg. Taki zestaw oddaje ciepło przez 10-12 godzin po jednorazowym paleniu i eliminuje konieczność ciągłego dokładania. Parafia z rekuperacją zapewnia świeże powietrze bez strat ciepła.

Dom 120 m² z instalacją CO i kaloryferami? Kominek z płaszczem wodnym 18-22 kW i buforem 800-1000 l. Pokrywa 40-60% zapotrzebowania na ciepło w sezonie przejściowym, a w mroźne dni wspomaga kocioł gazowy lub pompę ciepła. Koszt zwrotu inwestycji przy cenie drewna 350 zł/m³ wynosi 6-9 lat.

Dom z antresolą i otwartym salonem 60-80 m²? Kominek powietrzny stalowy 12-14 kW z systemem DGP i kanałami Ø 150 mm rozprowadzonymi do sypialni na piętrze. Wentylator promieniowy 400-800 m³/h tłoczy ciepłe powietrze przez kratki w suficie albo ścianie, wyrównując temperaturę w całym domu.

Porównanie z innymi źródłami ciepła

Koszt ogrzewania domu 120 m² w sezonie 2024/2025 przy cenach bieżących: pompa ciepła powietrze-woda zużywa 3 800-4 500 kWh energii elektrycznej, co daje 3 200-3 800 zł rocznie. Kocioł gazowy kondensacyjny zużywa 12 000-15 000 kWh gazu, koszt 4 800-6 000 zł. Kominek na drewno z płaszczem wodnym zużywa 4-6 m³ drewna, koszt 1 400-2 100 zł. Kocioł na pellet zużywa 3-4 tony paliwa, koszt 5 400-7 200 zł.

Kominek wygrywa pod względem kosztu eksploatacji, ale wymaga codziennej obsługi: dokładania, czyszczenia popielnika, wynoszenia żużla. Pompa ciepła i kocioł gazowy działają automatycznie, bez interwencji użytkownika przez cały sezon. Wniosek: kominek to najlepsze uzupełnienie głównego źródła ciepła, a nie jego zamiennik w domu, gdzie liczy się wygoda.

Zwrot z inwestycji w kominek z płaszczem wodnym (25 000-35 000 zł za komplet) przy oszczędności 2 500-3 500 zł rocznie wynosi 7-14 lat. W domu pasywnym z pompą ciepła kominek pełni raczej funkcję dekoracyjną i rezerwowe źródło ciepła podczas awarii prądu, więc zwrot finansowy nie jest tu argumentem.

Konserwacja i eksploatacja kominka

Czyszczenie szyby ceramicznej najlepiej przeprowadzać po ostygnięciu kominka, używając środków dedykowanych do witrokeramiki lub domowego roztworu wody z popiołem drzewnym (2 łyżki na 200 ml). Papier ścierny i środki ścierne rysują powierzchnię szyby i tworzą mikrouszkodzenia, w których osadza się sadza. Czyszczenie komina z sadzy należy zlecić kominiarzowi raz w roku, przed sezonem grzewczym, a w przypadku kominków na drewno sosnowe albo świerkowe dwa razy w roku.

Wilgotność drewna opałowego ma kluczowe znaczenie dla sprawności i emisji. Drewno sezonowane przez 18-24 miesiące w przewiewnym miejscu osiąga wilgotność 15-20% i spala się z wydajnością 80%. Drewno świeże (40-60% wilgotności) obniża sprawność o 30-40% i zwiększa emisję cząstek stałych pięciokrotnie. Wilgotnościomierz do drewna kosztuje 80-200 zł i pozwala uniknąć kosztownego błędu.

Popiół z kominka to cenny nawóz do ogrodu, bogaty w potas, wapń i magnez. Wystarczy przesiać go przez sito o oczkach 5 mm, usunąć niedopalony węgiel i rozrzucić wokół drzew owocowych w dawce 0,5-1 kg/m². Nie stosuje się popiołu z kominków gazowych ani z drewna impregnowanego, lakierowanego albo pomalowanego.

Najczęstsze pytania o nowoczesne kominki

Jaki kominek sprawdzi się w domu 100 m²? Dla typowego domu 100 m² z izolacją zgodną z WT 2021 najlepszy będzie wkład powietrzny stalowy 8-10 kW z systemem DGP albo wkład z płaszczem wodnym 12-16 kW z buforem 500-800 l. Pierwszy wariant pokrywa 50-70% zapotrzebowania na ciepło w salonie i sypialniach na piętrze. Drugi wariant grzeje wodę w instalacji CO i obniża rachunki za gaz o 40-60% w sezonie przejściowym.

Czy kominek może zastąpić kocioł centralnego ogrzewania? W domu 100-150 m² kominek z płaszczem wodnym 18-22 kW pokrywa 60-80% zapotrzebowania na ciepło w sezonie przejściowym (wrzesień-maj), ale przy temperaturach poniżej -10°C jego moc okazuje się niewystarczająca. Rozwiązaniem jest hybryda: kominek jako główne źródło plus kocioł gazowy albo pompa ciepła jako wspomaganie w najzimniejsze dni. Kominek nie powinien być jedynym źródłem ciepła w domu, w którym stale przebywają małe dzieci lub osoby starsze, bo wymaga codziennej obsługi.

Kominek z DGP czy z płaszczem wodnym? System DGP (dystrybucja gorącego powietrza) rozprowadza ciepłe powietrze kanałami wentylacyjnymi do sąsiednich pomieszczeń. Koszt instalacji 4 000-8 000 zł, ale sprawność 75-82% i szybki czas nagrzewania (15-30 minut od rozpalenia). Płaszcz wodny wymaga bufora 500-1000 l i podłączenia do instalacji CO, koszt 8 000-15 000 zł, ale pozwala magazynować ciepło przez 6-10 godzin i współpracować z grzejnikami oraz ogrzewaniem podłogowym. Wybór zależy od tego, czy dom posiada już instalację centralnego ogrzewania, czy ogrzewany jest lokalnie.

Jak często czyścić komin? Kominek na drewno iglaste wymaga czyszczenia dwa razy w roku, na drewno liściaste raz w roku. Kominiarz używa szczotki obrotowej Ø 150-200 mm i odkurzacza przemysłowego. Koszt przeglądu z czyszczeniem wynosi 250-500 zł. Zaniedbanie czyszczenia prowadzi do pożaru sadzy, którego temperatura przekracza 1 200°C i niszczy komin ceramiczny w ciągu kilku minut.

Źródła danych i normy

Dane techniczne i certyfikaty oparto na normach: PN-EN 13229 (wkłady kominkowe), PN-EN 1443 (kanały spalinowe), Dyrektywa Ecodesign 2022 (Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185), niemiecka BImSchV 2 oraz francuska Flamme Verte 7. Koszty eksploatacji oszacowano na podstawie cenników energii i paliw obowiązujących w Polsce w 2025 roku. Sprawności i emisje pochodzą z kart technicznych urządzeń dostępnych w bazach danych producentów europejskich.

Dodatkowe informacje i szczegółowe wytyczne montażowe można znaleźć na stronach: Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (pkn.pl), Krajowej Izby Kominiarzy (kominiarze.pl) oraz portalu poświęconym programowi „Czyste Powietrze" (czystepowietrze.gov.pl). Aktualne wymagania dotyczące efektywności energetycznej budynków publikowane są w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst ujednolicony dostępny w Internetowym Systemie Aktów Prawnych, isap.sejm.gov.pl).